การเลือก มอเตอร์ 3 เฟส สำหรับเครื่องจักรอุตสาหกรรม นอกจากกำลังมอเตอร์ (kW) ความเร็วรอบ และ Efficiency Class แล้ว อีกหนึ่งปัจจัยที่ควรพิจารณาคือ วัสดุ Housing ของมอเตอร์
มอเตอร์ FIMM มีทั้ง FMA Series แบบ Aluminium Housing และ FM Series แบบ Cast Iron Housing โดยทั้งสอง Series เป็นมอเตอร์ 3 เฟสสำหรับงานอุตสาหกรรม แต่มีความแตกต่างกันทั้งด้านวัสดุ ช่วงกำลัง และ Frame Size
ดังนั้น การเลือกจึงไม่ใช่ว่า Cast Iron หรือ Aluminium แบบไหนดีกว่ากัน แต่ควรพิจารณาว่าแบบไหนเหมาะกับขนาดมอเตอร์ ลักษณะเครื่องจักร และการติดตั้งมากกว่า
Cast Iron vs Aluminium Motor ต่างกันอย่างไร?
ความแตกต่างที่เห็นได้ชัดระหว่างมอเตอร์ทั้งสองแบบคือ วัสดุที่ใช้ผลิต Housing
Aluminium Housing มีน้ำหนักของวัสดุเบากว่า Cast Iron จึงเหมาะกับการออกแบบเครื่องจักรที่ให้ความสำคัญกับน้ำหนักและความกะทัดรัดของชุดขับ โดยเฉพาะมอเตอร์ในช่วงกำลังขนาดเล็ก
ส่วน Cast Iron Housing มีความแข็งแกร่งของโครงสร้างสูง และสามารถนำมาใช้กับ Motor Frame ขนาดใหญ่ได้ จึงพบได้ในมอเตอร์อุตสาหกรรมที่ครอบคลุมช่วงกำลังตั้งแต่ขนาดเล็กไปจนถึงกำลังสูง
อย่างไรก็ตาม วัสดุ Housing ไม่ควรเป็นปัจจัยเดียวในการตัดสินใจ เพราะการเลือกมอเตอร์ยังต้องพิจารณา กำลัง (kW), Frame Size, จำนวน Pole, Efficiency Class และลักษณะของ Application ร่วมด้วย
เปรียบเทียบ FM Series และ FMA Series
| Specification | FM Series | FMA Series |
|---|---|---|
| Motor Type | Three Phase Motor | Three Phase Motor |
| Housing | Cast Iron | Aluminium |
| Output Power | 0.55–315 kW | 0.18–4 kW |
| Frame Size | 80–355 | 63–112 |
| Efficiency Class | IE2–IE3 | IE2 |
| Pole | 2, 4, 6, 8 Pole | 2, 4, 6, 8 Pole |
| Supply | 3 Phase 230/400 V, 400/690 V | 3 Phase 230/400 V, 400/690 V |
| Frequency | 50/60 Hz | 50/60 Hz |

จากตารางจะเห็นว่า FMA Series และ FM Series มี Specification พื้นฐานบางส่วนเหมือนกัน เช่น ระบบไฟ 3 เฟส ความถี่ 50/60 Hz และตัวเลือกจำนวน Pole แต่มีความแตกต่างสำคัญที่ วัสดุ Housing และช่วงกำลังของมอเตอร์
FMA Series รองรับกำลัง 0.18–4 kW ขณะที่ FM Series รองรับกำลัง 0.55–315 kW ทำให้ทั้งสอง Series มีช่วงกำลังบางส่วนที่สามารถนำมาเปรียบเทียบกันได้ และมีช่วงการใช้งานเฉพาะของแต่ละ Series
FMA Series: Aluminium Housing มีจุดเด่นอะไร?

FMA Series เป็นมอเตอร์ 3 เฟสแบบ Aluminium Housing รองรับกำลังตั้งแต่ 0.18–4 kW และ Frame Size 63–112
จุดเด่นของ Aluminium คือมีน้ำหนักของวัสดุต่ำกว่า Cast Iron จึงเหมาะกับเครื่องจักรที่ต้องคำนึงถึงน้ำหนักและขนาดของชุดขับ โดยเฉพาะเครื่องจักรขนาดเล็กหรือการติดตั้งที่มีพื้นที่จำกัด
FMA Series รองรับ Efficiency Class IE2 และมีให้เลือกทั้ง 2, 4, 6 และ 8 Pole จึงสามารถเลือกให้เหมาะกับความเร็วรอบที่เครื่องจักรต้องการได้
ด้วยคุณสมบัติเหล่านี้ FMA Series สามารถนำไปพิจารณากับ Application เช่น เครื่องจักรขนาดเล็ก ระบบลำเลียง ปั๊ม พัดลม และเครื่องจักร OEM ที่ต้องการมอเตอร์ในช่วงกำลังของรุ่น
จึงเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจเมื่อเครื่องจักรต้องการ มอเตอร์ขนาดเล็ก Aluminium Housing และให้ความสำคัญกับน้ำหนักหรือความกะทัดรัดของชุดขับ
FM Series: Cast Iron Housing มีจุดเด่นอะไร?

FM Series เป็นมอเตอร์ 3 เฟสแบบ Cast Iron Housing รองรับกำลังตั้งแต่ 0.55–315 kW และ Frame Size 80–355
Cast Iron มีจุดเด่นด้านความแข็งแกร่งของโครงสร้าง และสามารถนำมาใช้กับ Motor Frame ขนาดใหญ่ได้ ขณะที่ช่วงกำลังของ FM Series ที่ครอบคลุมตั้งแต่ 0.55 kW ไปจนถึง 315 kW ทำให้สามารถเลือกใช้กับเครื่องจักรอุตสาหกรรมได้หลายขนาด
FM Series มีให้เลือกทั้ง Efficiency Class IE2 และ IE3 รวมถึง 2, 4, 6 และ 8 Pole เพื่อรองรับ Requirement ของเครื่องจักรที่แตกต่างกัน
จึงสามารถนำไปพิจารณากับ Application เช่น Conveyor, Pump, Fan, Blower, Mixer และเครื่องจักรอุตสาหกรรมประเภทต่าง ๆ ตามกำลัง ความเร็วรอบ และลักษณะโหลดที่ต้องการ
FM Series จึงเป็นอีกทางเลือกสำหรับงานที่ต้องการ Cast Iron Housing ช่วงกำลังที่กว้าง หรือมอเตอร์กำลังสูงกว่า 4 kW
ถ้ากำลังมอเตอร์เท่ากัน ควรเลือก FM หรือ FMA Series?
เนื่องจากช่วงกำลังของ FM Series และ FMA Series มีบางส่วนที่ทับซ้อนกัน ในบาง Application จึงอาจสามารถพิจารณามอเตอร์ได้ทั้งสอง Series
หากเครื่องจักรต้องการ Aluminium Housing และให้ความสำคัญกับน้ำหนักหรือความกะทัดรัดของชุดขับ สามารถพิจารณา FMA Series
ในทางกลับกัน หากต้องการ Cast Iron Housing หรือ Specification ที่อยู่ในกลุ่ม Efficiency Class IE3 สามารถพิจารณา FM Series
ดังนั้น แม้จะเป็นมอเตอร์กำลังเท่ากัน การเลือก Series ก็ยังขึ้นอยู่กับ Requirement อื่นของเครื่องจักร ไม่ว่าจะเป็น Frame Size, Efficiency Class, จำนวน Pole และข้อจำกัดในการติดตั้ง
Aluminium เบากว่า แล้ว Cast Iron มีข้อดีอย่างไร?
Aluminium และ Cast Iron มีคุณสมบัติของวัสดุแตกต่างกัน จึงไม่ควรเปรียบเทียบว่าแบบใด “ดีกว่า” กันในทุกด้าน
Aluminium มีความหนาแน่นของวัสดุต่ำกว่า Cast Iron จึงมีข้อได้เปรียบเมื่อการออกแบบต้องการลดน้ำหนักของ Housing และชุดขับ
ขณะที่ Cast Iron มีความแข็งแกร่งและความแข็งของโครงสร้างสูง จึงเหมาะกับการนำมาใช้กับ Housing ที่มี Frame และขนาดมอเตอร์ใหญ่ขึ้น
จุดสำคัญจึงไม่ใช่การเลือกวัสดุที่แข็งแรงที่สุดหรือเบาที่สุด แต่เป็นการเลือก Motor Construction ที่เหมาะกับ Requirement ของเครื่องจักร
Aluminium ระบายความร้อนได้ดีกว่า Cast Iron หรือไม่?
ในด้านคุณสมบัติของวัสดุ Aluminium มีค่าการนำความร้อนสูงกว่า Cast Iron แต่ไม่ได้หมายความว่า มอเตอร์ Aluminium จะระบายความร้อนได้ดีกว่ามอเตอร์ Cast Iron ในทุกกรณี
การจัดการความร้อนของมอเตอร์ยังขึ้นอยู่กับองค์ประกอบอื่น เช่น การออกแบบ Cooling Fin, Fan, Frame Size, Efficiency, Load และสภาพแวดล้อมในการติดตั้ง
ดังนั้น การเลือกมอเตอร์ไม่ควรตัดสิน Thermal Performance จากวัสดุ Housing เพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณา Specification และ Operating Condition ของมอเตอร์แต่ละรุ่นร่วมกัน
FM Series หรือ FMA Series เลือกอย่างไรให้เหมาะกับงาน?
การเลือกระหว่าง FM Series และ FMA Series ควรเริ่มจาก Specification ที่เครื่องจักรต้องการ ไม่ว่าจะเป็นกำลังมอเตอร์ ความเร็วรอบ และขนาด Frame ก่อนพิจารณาวัสดุ Housing ให้เหมาะกับลักษณะการติดตั้ง
หากเป็นมอเตอร์ขนาดเล็กในช่วง 0.18–4 kW และต้องการ Aluminium Housing ที่มีน้ำหนักเบา FMA Series เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ โดยเฉพาะเครื่องจักรที่ให้ความสำคัญกับน้ำหนักและความกะทัดรัดของชุดขับ
ส่วน FM Series รองรับกำลังตั้งแต่ 0.55–315 kW ใช้ Cast Iron Housing และมีให้เลือกทั้ง Efficiency Class IE2 และ IE3 จึงครอบคลุมตั้งแต่มอเตอร์ขนาดเล็กไปจนถึงเครื่องจักรอุตสาหกรรมที่ต้องการกำลังสูง
ในช่วงกำลังที่ FM Series และ FMA Series สามารถเลือกใช้ได้ทั้งคู่ การตัดสินใจสามารถพิจารณาเพิ่มเติมจากวัสดุ Housing น้ำหนัก ขนาดของมอเตอร์ Efficiency Class และข้อจำกัดในการติดตั้งของเครื่องจักร
สิ่งสำคัญคือไม่ควรเลือกจากวัสดุ Housing เพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณา กำลัง แรงบิด ความเร็วรอบ จำนวน Pole, Duty, Mounting และลักษณะโหลด เพื่อให้มอเตอร์เหมาะกับ Application จริง

Cast Iron หรือ Aluminium แบบไหนเหมาะกับงานของคุณ?
ทั้ง FM Series และ FMA Series เป็นมอเตอร์ 3 เฟสที่ตอบโจทย์การใช้งานแตกต่างกัน จึงไม่มีความจำเป็นต้องมองว่า Series ใดเป็นรุ่นที่ดีกว่าอีกรุ่นหนึ่ง
FMA Series ใช้ Aluminium Housing รองรับกำลัง 0.18–4 kW เหมาะกับเครื่องจักรที่ต้องการมอเตอร์ขนาดเล็ก และให้ความสำคัญกับน้ำหนักหรือความกะทัดรัดของชุดขับ
ขณะที่ FM Series ใช้ Cast Iron Housing รองรับกำลัง 0.55–315 kW มีทั้ง Efficiency Class IE2 และ IE3 และครอบคลุมช่วง Frame Size และกำลังที่กว้างขึ้น
ดังนั้น การเลือก Cast Iron vs Aluminium Motor ควรเริ่มจาก Requirement ของเครื่องจักร แล้วจึงเลือกรุ่นที่มีวัสดุ Housing กำลัง และ Specification เหมาะสมกับการใช้งาน
หากไม่แน่ใจว่าควรเลือก FM Series
หรือ FMA Series สามารถส่งข้อมูลกำลังมอเตอร์ ความเร็วรอบ ลักษณะโหลด และ Application ของเครื่องจักร เพื่อให้ทีมงานช่วยตรวจสอบและเลือกรุ่นให้เหมาะกับการใช้งานได้


